Wat als? We opnieuw zouden beginnen?

Wat als jullie overnieuw zouden beginnen wat zouden jullie dan wel en niet doen? Deze vraag heb ik de afgelopen tijd meer gekregen. Zou de ELGA er dan zijn geweest, hadden we dan wel of geen CV ketel gehad? En de zonneboiler, had die er nog gehangen? Allemaal interessante en goede  vragen.

De afgelopen tijd heb ik daar eens goed over nagedacht en dat heeft dus geleid tot dit artikel.

Vooraf

We zijn in 2006 begonnen met een nieuwe HR ketel. Daarna hebben we over een periode van ruim 10 jaar een behoorlijk wat geinvesteerd in de woning, maar dus ook in die periode veel geld moeten sparen om alles te kunnen betalen. Daarnaast was destijds nog lang niet alles beschikbaar. In 2006 was er nog geen ELGA en waren zonnepanelen griebels duur.

Dus lang verhaal kort; In dit artikel ga ik niet kijken naar de kosten en doe ik alsof we alles in een keer zouden, laten, installeren. Daarnaast ga ik niet kijken naar wat historisch beschikbaar was maar wat er nu op dit moment op de markt te koop is.

De ultieme setup

De ultieme setup voor ons huis zo er zo uit zien:

  • Techneco Loria 6010 DUO, 10.4kW verwarmingsvermogen met 300 liter boilervat voor warm tapwater
  • Oost en westdak vol met zonnepanelen met optimizers
  • DoucheWTW
  • Wasmachine op warm water
  • Warmtepompdroger
  • Quooker in de keuken
  • Koken op elektriciteit
  • Alle isolatieverbouwingen

En dus:

  • Geen CV ketel
  • Geen zonneboiler
  • De gasaansluiting gaat er uit.

Verwarming en tapwater

Ik zou het hele huis verwarmen met een Techneco Loria warmtepomp met 10.4kW verwarmingsvermogen. De ELGA is met 5.1kW net niet sterk genoeg en levert bij vrieskou net niet genoeg warmte om het huis te verwarmen. Deze Loria is een keer zo zwaar qua vermogen en zou meer dan genoeg capaciteit moeten hebben. Daarnaast is er iets overcapaciteit en dus hoeft de Loria niet constant op zijn tenen te lopen en kan ze vaak in deellast draaien.

De Loria DUO heeft een boilervat van 300 of 500 liter voor warm tapwater. 300 liter is meer dan genoeg voor ons drieen om lang en comfortabel mee te douchen. In de keuken komt dan een Quooker te hangen voor het warme tapwater. De vaatwasser gaat terug naar alleen koud water zonder de warm water aansluiting. Iets met stroom genoeg πŸ™‚

Zonnepanelen

Zoals gezegd; De zonneboiler zou niet meer terug komen. Zowel oost als west zou ik helemaal vol leggen met zonnepanelen met optimizers. Ik zou nu hoogrendementpanelen nemen zoals bijvoorbeeld Panasonic HIT N245 panelen. Deze hebben dezelfde maat als de panelen die ik nu heb liggen, namelijk 160x80cm. Hiervan kan ik er veruit het meeste kwijt.

Oost

Hier veranderd weinig, hier kunnen 17 panelen op. 17×245 is 4165Wp.

West

Zonder zonneboiler kunnen hier 11 panelen aan de bovenkant over de hele breedte, onderop kunnen er zeker 9. De westkant komt dan op 20×245 is 4900Wp

Zuid

Dan toch die veranda met zonnepanelen met semi transparantie zonnepanelen, deze bonus levert circa 1200Wp op.

Opbrengst

Daarmee komt het totaal uit op 4165 + 4900 + 1200 = 10265Wp. Historisch gezien komen we uit op 628kWh/kWp zonder optimizers. Als ik uit ga van 10% extra rendement dan komt onze opbrengst uit ongeveer 680kWh/kWp. Met de totale installatie zouden we dan ongeveer 7000kWh opwekken op jaarbasis.

Koken

We gaan koken op elektriciteit op inductie.

Overig

De doucheWTW blijft uiteraard, wasmachine met warmwateraansluiting en de warmtepompdroger blijven uiteraard. Alleen de vaatwasser gaat terug naar koud water, die ga ik dan niet aansluiten op de Quooker.

Wat verdwijnt er

De CV ketel komt niet meer terug, de gasaansluiting gaat er uit maar ook de zonneboiler komt niet terug. De CV ketel en de gasaansluiting behoeven denk ik geen uitleg, de zonneboiler wel.

Begrijp mij niet verkeerd; Ik ben heel erg blij met de zonneboiler zoals we die nu hebben en ik zou hem ook niet kwijt willen. Maar als we opnieuw zouden beginnen dan komt de zonneboiler niet terug. Het scheelt namelijk een aardige hoeveelheid van het dak waar zonnepanelen op kunnen. En de opbrengst van zonnepanelen is makkelijker in de warmtepomp te stoppen om warm tapwater te maken en om het huis mee te verwarmen.

Isolatieverbouwingen

Alle isolatieverbouwingen zou ik weer doen, dus de schuur, bijkeuken, woonkamer, onze slaapkamer etc. Ook overal weer HR++ glas en geen tripleglas, ook het dak zou ik weer door Koston laten na-isoleren aan de buitenkant.

Verbruik

Hoe veel elektriciteit zouden we gaan verbruiken? Onze normale verbruik zonder het verwarmen zit op ongeveer 240kWh per maand. Dat is ongeveer 2900kWh per jaar. Voor het koken verbruiken we nu ongeveer 24m3 per jaar, dat is omgerekend 211kWh. Gemakshalve neem ik hier 250kWh per jaar voor. Dan het verbruik van de Loria.

De ELGA verbruikt hier normaal om en nabij de 2000kWh op jaarbasis. Dan blijft er 130m3 aan gas over en de zonneboiler wekt aardig wat aan energie op. de 130m3 aan gas moet het gasverbruik nog af voor het koken, dan blijft er 106m3 over, dit is omgerekend 930kWh. De warmtepomp heeft een efficientie van ongeveer 4 en van die 930kWh blijft netto 230kWh over.

Dan de zonneboiler. Deze wekte het afgelopen jaar 8.1GJ aan energie op, omgerekend naar kWh is dit 2250kWh, wederom gedeeld door een COP van 4 is dit een verbruik van 560kWh. Totaal levert dit 2000+230+560 = 2790kWh. En omdat dit allemaal bierviltberekeningen zijn hier maar veilig 20% bij op. Dan komt het totaal uit voor verwarmen en warm tapwater op 3350kWh

Samengevat

  • Standaard verbruik: 2900kWh
  • Koken: 250kWh
  • Verwarmen en tapwater: 3350kWh

Verbruik: 2900 + 250 + 3350 = 6500kWh op jaarbasis. Naar schatting zouden we 7000kWh per jaar gaan opwekken met alle zonnepanelen, dus we zitten met 6500kWh redelijk ruim aan de veilige kant.

Conclusie

And there you have it; Dit is wat we zouden doen als we nu zouden beginnen, geen CV ketel, een Loria voor tapwater en het verwarmen van de woning en het belangrijkste; geen zonneboiler. Over het hoe wat en waar iets zou komen te hangen heb ik niet nagedacht in dit artikel, daar was deze ook niet voor bedoeld.

Vragen en/of opmerkingen? Laat het weten!

De comments!

Driedubbel glas?

Goede opmerking; Waarom geen driedubbel glas? Twee jaar terug zijn bij ons de kozijnen vervangen aan de voorkant. Ik heb toen ook voor de keuze gestaan voor HR++ en triple glas. Belangrijkste reden is dat uit een artikel blijkt dat triple glas alleen uit kan met een hermetisch gesloten schil met een WTW voor de terugwinning van restwarmte uit de ventilatielucht.

Wij werken met ventilatieroosters en met een klassieke mechanische afzuiging. Die laatste vervangen voor een WTW is bouwtechnisch bijna niet mogelijk. En daarbij is triple glas vele malen duurder dan HR++. Vandaar dus de keuze om bij HR++ rondom te blijven.

Douche WTW

Yes, deze blijft hangen, de investering is een lachertje in verhouding tot de verbouwing van de badkamer. Ik zou zonder enige twijfel deze weer terug hangen. Daarbij verwarmd de Douche WTW ook het boilervat van de Loria en zo pompen we dus weer extra energie de boiler in.

Zonnepanelen vervangen

Yes, dat is meerdere malen door mijn hoofd heen gegaan, alleen krijg ik daar thuis de case nog niet voor rond. We hebben recent de panelen op het westen vervangen. En om nu weer de hele bliksemse bende te vervangen? Daarbij loop ik nog tegen een ander praktischer probleem aan. Op dit moment ligt er 4500Wp op het dak, verdeeld over oost en west, ik vergeet het paneeltje op zuid even gemakshalve. Doordat ze op oost/west liggen gaat er op dit moment maximaal 2800W door het systeem heen met korte pieken van 3200W. Dit alles uitgezocht met jSunnyreports.

Dus op dit moment kan ik prima af met de 16A groep zonder dat deze uit valt. Gesteld de panelen op oost worden vervangen door HIT panelen dan gaat oost naar 4165Wp. Tijdens de hoogste piek van 5 minuten in 2016 leverde het oosten op dat moment 3000W. En dat met “slechts” ongeveer 3200Wp. Met ruim 4165Wp + de opwek van zuid en oost gaat de piek over 5 minuten ruim over de 3680W heen en dus over de afgezekerde 16A.

Het opwaarderen naar zwaardere panelen betekent dus ook dat er een zwaardere groep moet komen van 20A, of liever zelfs nog 25A, en daarnaast moet de 2,5mm2 draden vervangen worden naar 4mm2 of zelfs 6mm2. OF! een upgrade naar 3x25A en een driefasen omvormer. Die ingreep wordt aardig ingrijpend inclusief een nieuwe hoofdmeter die meteen dan ook digitaal is.

Meer dan genoeg keuzes en overwegingen dus.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

13 Reacties

  1. Igor Ybema

    Goed verhaal. Ik zit ook aan de Loria te denken in combinatie met een lading zonnepanelen. Grootste probleem is de mogelijke wijziging van de saldering regels in 2020. Als de uitkomst is dat alles wat je extra levert en niet direct verbruikt je enkel voor kostprijs (5 tot 7 ct per kWh) terug krijgt valt de grote voordeel van de COP weer weg. De meeste kWh’s worden alleen in de zomermaanden opgewekt en het nog niet mogelijk is om 5000kWh op te slaan op een rendabele manier.

    Dan zou gas verbranden voor je warmte in de wintermaanden nog niet eens zo onverstandig zijn, mits de gasprijs niet enorm gaat stijgen.

    Het is dus best spannend wat deze nieuwe regering gaat doen, de saldering voor zonne-energie beperken en/of de gasprijs verhogen. Met groenlinks in het kabinet zou het nog wel eens voordeliger kunnen uitpakken voor de Loria en de lading zonnepanelen πŸ™‚

  2. Hidde

    Dus wel een douchepijp WTW… is dat wel zinvol als je met een warmtepomp alles gaat doen? De case met gas is makkelijk te maken, met een warmtepomp vind ik het toch een stuk lastiger….

    En ook geen tripple glas… want?

  3. Rick M

    Ook gas gaat er een keer uitgefaseerd worden natuurlijk, waarbij ik verwacht dat woningen hierbij eerder aan de beurt zijn dan de industrie. Wellicht gestimuleerd d.m.v. hogere gasprijzen.

    Hopelijk zakken de prijzen voor thuisbatterijen in de komende jaren, dan kan je de gevolgen van de afschaffing van het salderen weer beperken. Alternatief is nu een beperkte zonnepanelen set plaatsen (voor alleen elektra verbruik) en hopen dat de prijzen van panelen verder blijven zakken, waardoor je later een ‘goedkope’ uitbereiding kan doen om het warmtepomp-verbruik af te dekken.
    Met minder opbrengst voor je teruggeleverde kWh, maar ook een lagere aanschafprijs, kan het toch nog interessant zijn wellicht.

    @Hidde, de DoucheWTW bespaart circa 30% van je opwarm-energieverbruik, ongeacht of je naverwarmt met de ketel of de warmtepomp. In plaats van koud water stroomt er dus lauw water de boiler van de Loira in, waardoor de warmtepomp dus minder hoeft bij te verhitten.

    Triple glas is nog best prijzig, en relatief een stuk duurder ten opzichte van de extra isolatie-waarde die je meer krijgt dan HR++. Ook niet iedereen kan de extra dikte van die 3 lagen kwijt in het bestaande kozijn en soms kan het extra gewicht ook een probleem zijn.
    Wanneer je een mechanische ventilatie type C hebt (raamroosters+afzuiging) doet dat deels de extra isolatiewaarde en het comfortniveau van triple glas weer teniet. De mogelijke koudeval/tocht blijft aanwezig door de raamroosters, waardoor de meerwaarde van triple glas dus aanzienlijk minder is.

    @Martin, prima verhaal. Ik kan het er alleen maar mee eens zijn.
    Kan je de zonnecollectoren niet verplaatsen naar het schuurtje en het dak volleggen met zonnepanelen? Of wat van de oudere panelen verkopen aan de buurman en zelf nieuwe HIT panelen kopen? πŸ™‚
    Al zijn de huidige opbrengsten en (lage) maandlasten ook heel netjes.

    De Loria is een mooi apparaat trouwens. Wel stevig aan de prijs, zeker die hoge kW varianten.

  4. Ivo

    Duidelijk verhaal en iets wat ik van meer mensen hoor; ZB eruit en PV panelen erbij.
    Ik heb ook een ZB en PV panelen. Op de plek van de ZB had ik 4 extra PV panelen kwijt gekund (4×275 = 1100 WP x 1,16 (ik zit op 1160 kwh/kwp, pal zuid incl. optimizers) = 1276 kWh extra opwek), maar ik ben toch heel erg blij met de ZB.

    ZB is salderingsproof, werkt als een warmtebuffer / opslag en niks kan op tegen je huis verwarmen en douchen met water verwarmd door de zon.

    Zeker de combi met een WP vind ik zelf erg mooi, je WP heeft minder draaiuren en zal minder snel slijten doordat de SWW bereidingstijd afneemt / volledig ontbreekt.

    Enige wat ik zou achteraf gezien anders gedaan zou hebben was 2 x 250 liter buffervaten in plaats van 1 x 400 liter, zodat ik vanaf het najaar tot voorjaar makkelijker een bruikbare SWW temperatuur zou hebben (zonder naverwarming dus).

  5. Hidde

    @Rick M: D-WTW is niet gratis (Lees; best duur voor wat erin zit) zeker 500 euro -> https://www.dutchsolarsystems.com/producten/warmte-terugwin-producten/dss-douchepijp-wtw-t-dw3-standaard-uitv-excl-aansluitset. D-WTW gaat niet eeuwig mee (10-15 jaar schat ik in). Dus moet het 50 euro per jaar opleveren wil het een beetje zinvol zijn.

    Zie https://www.warmtepomp-info.nl/tapwaterkosten/ voor meer details, maar met 2 personen kan het dus eigenlijk niet uit als de D-WTW 50% warmte opleverd (Afhankelijk waar/hoe je de D-WTW kunt installeren)… voor 3 personen zit het op het randje, afhankelijk v/d aannames en de werkelijke kosten/COP/levensduur. Vanaf 4 personen lijkt het kwartje duidelijker in het voordeel van de D-WTW…

    dus, puur financieel is het nog niet zo’n no-brainer. Ik kan me voorstellen dat een kleiner (Goedkoper?) vat of een grotere hoeveelheid warm water ook iets waard zijn…

    Een familielid werkt bij een installatiebedrijf, en heeft regelmatig problemen met D-WTWs (lekkage/slijttage) op te lossen. Dus helemaal risicoloos is een D-WTW niet.

    Wij zijn bezig met een nieuwbouw woning, all-electric, maar met 2 badkamers zouden we eigenlijk ook 2 D-WTWs nodig hebben en extra aansluit spulleboel etc. voor 1100 euro kunnen we ook extra PV installeren en/of een groter boilervat en/of een doorstroomverwarmer… maakt de opstelling veel eenvoudiger (minder kleppen, t-stukken etc. etc.) en dus ook minder gevoelig voor problemen (ik ben voor het KISS principe).

  6. Albert

    Goede analyse en als ik de ruimte had zou ik misschien hetzelfde doen. Maar de zonneboiler wordt m.i. iets te snel voor de warmtepomp met zonnepanelen vervangen.
    De charme van de zonneboiler is dat je het tapwater en in mijn geval de verwarming gratis met zonne-energie verwarmt. Via een warmtepomp kost dit elektriciteit. En zolang we met zonnepanelen opgewekte elektriciteit nog niet kunnen opslaan moeten we uitgaan van een kostprijs van 20 cent per kWh. Dat is dus ook altijd het geval als je niet alle gebruikte stroom met zonnepanelen kunt opwekken.
    Mijn 5m2 zonneboiler collectoren leveren 4000-5000 kWh aan energie volgen HRsolar. Als we dit met een warmtepomp (COP=4)willen opwekken hebben we 1000 kWh stroom nodig. Per m2 kun je m,et zonnepanelen ongeveer 190 Wp aan vermogen realiseren. Dat betekent 5m2 X 190Wp X 680kWh/kWp (reΓ«ele opbrengst)= 646kWh. Dat betekent dat je met hetzelfde dakoppervlak met de zonnepanelen en warmtepomp 350 kWh te weinig elektriciteit produceert ten opzichte van de zonneboiler . Dat kost je 70 euro per jaar. Misschien te weinig voor een investering in een nieuwe zonneboiler. Ook wil ik wel geloven dat HRsolar te optimistisch is over de opbrengst van hun zonneboiler. Dat laatste ga ik proefondervindelijk vaststellen. In maart leverden de zonnecollectoren 200 kWh. Ben benieuwd naar de echte jaarproductie.
    De ELGA doet het op minder zonnige dagen goed als verwarmingsbron en reduceert het gasverbruik naar bijna 0. Op zonnige dagen kan de zonneboiler het huis verwarmen. Nadeel is wel dat de temperatuur in het buffervat sterk daalt (onder 60 graden) en je voor het tapwater moet naverwarmen. Idee van Ivo om met twee aparte vaten te werken zodat je tapwater niet meer of minder hoeft na te verwarmen is een goed idee dat de industrie zou kunnen oppakken.

  7. Martin Kleinman (Auteur bericht)

    Onze Douche WTW kostte volgens mij 349 euro exclusief installatie. Ik heb nog nooit gehoord dat ze gaan lekken dat is voor mij het eerst. Op basis van mijn eigen ervaring zou ik hem terug laten komen. πŸ™‚

  8. Rick M

    @Albert. 4000-5000kWh per jaar aan warmte lijkt mij wat ambitieus geschat voor het Nederlandse klimaat.

    Martin wekt met zijn 8,4GJ set gemiddeld 754,2MJ op in maart, dat is 209,5kWh. Martin’s gemiddelde is toevallig vrijwel gelijk aan jouw opbrengst, dus mogelijk wek jij ook 8,4GJ per jaar aan warmte op, wat omgerekend 2333kWh is.

    Hoe HRsolar bij die zeer hoge opbrengsten komt is mij een raadsel. Volgens mij gaan ze sterk uit van wat er theoretisch maximaal op te wekken valt en een maximaal warmteverbruik (dus maximale draai-uren voor de zonnecollectoren).

  9. Chris

    Ik heb niet je hele bericht gelezen en ook de reacties niet, dus misschien heb ik een passage gemist, maar, waarom ga je niet op stroom je huis verwarmen? Dat heb ik zelf op het oog voor mijn woning.

    Elk vertrek is dan afzonderlijk nauwkeurig regelbaar, sterker nog, ik zou zones in een woonkamer maken. Daarbij, denk ik tenminste, scheelt het in aanschaf materialen. Er hoeven immers geen waterleidingen door het hele huis heen en stroom heb je toch al overal.

    In diverse vertrekken een luchtkanaal in de muur, waarmee je een stoot warme (of koude) lucht naar binnen kunt gooien, zodat je snel een vertrek kunt opwarmen OF koelen (middels airco).
    Ondanks dat op stroom verwarmen duurder dan verwarmen op gas is, wordt stroom goedkoper op termijn en met bunch aan zonnepanelen is het al helemaal een verantwoorde keuze.

    Ik zeg er meteen bij, mijn reactie is kort door de bocht maar ik ben wel benieuwd naar je reactie. Jij zit al veel dieper in de berekeningen en cijfers.

  10. AUijtdehaag

    Martin,
    Je rekent met een cop van 4 voor tapwater. Uit de praktijk gegevens blijkt dit eerder een cop van 2,5 te zijn. En je moet ook regelmatig je buffervat naar 60 graden brengen dmv een e-element.
    Ik denk dat je schatting qua tapwaterverbruik verwarmen met een WP (in kWh) iets te voorzichtig is.

  11. Gerd

    Ik doe het net iets anders maar elk huis , of mens denkt weer anders,

    Elektrische boiler en close in hotfill boiler , voor warm water.
    Elektrische vloer verwarming , maar nog wel in combinatie met CV en eventueel hout kachel als het echt gaat vriezen.
    Koken inductie , waterkoker .

    Wat zou ik anders doen ? de gas CV vervangen , door een elektrische CV , krachtstroom heb ik hier al liggen .
    Dan zou het gas eraf kunnen , maar ja ik gebruik +/- 150 tot 200 cub (2016=180) gas per jaar is dat investering waard ?
    Dus na een jaar of 12 zou ik de elektrische cv Kiet hebben gedraaid , dan koop ik zo nu en dan voor die 100 euro aan gas er steeds wel een paneeltje bij maar en of een warmte paneel.

    Tja ??

  12. Eric

    Als we electrisch gaan rijden stijgt de vraag, op dat moment is gas ook niet hip meer (import) salderen is afgeschaft…. denk in 10 jaars termijnen.
    laat je model nooit door de huidige wet sturen, de zonneboiler gaat hier nooit niemals weg.

  13. Eric

    ik zou slechts de elga later (2024+) door de loria vervangen, en de rest zo laten.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *