Gisteren in het nieuws: https://www.rtl.nl/nieuws/politiek/artikel/5509265/kabinet-over-15-jaar-moeten-twee-nieuwe-kerncentrales-zeeland
Ons huidige kabinet wil twee nieuwe kerncentrales gaan bouwen, waarschijnlijk in Zeeland. Beide centrales moeten over 15 jaar al online zijn. Even de controverse over kernenergie daar gelaten, is 15 jaar realistisch? En is 20 tot 30 miljard euro als begroting realistisch?
Natte vinger werk
Disclaimer: Dit is geen officieel standpunt. Gewoon een technische nerd die een uurtje heeft zitten graven in kerncentrale-cijfers en met open mond zat te kijken naar het optimisme in de plannen van het kabinet.
Om daar mee te beginnen; 20 tot 30 miljard euro als begroting is al absurd. De ruimte tussen beide bedragen is gewoon 10 miljard euro, dat is geen begroting dat is natte vinger werk.
- “Hey we kopen vandaag een brood van 2 euro, of 3 euro”
- “We gaan een nieuwe auto kopen, het budget is 20.000 tot 30.000 euro”
- “Deze nieuwe sporthal gaat tussen de 20 en 30 miljoen euro kosten”
Het gat tussen beide bedragen voelt voor mij als “Wij weten het ook niet en roepen maar wat”. Maar dat “geheel” terzijde.
Zusjes
De beoogde twee nieuwe centrales hebben al een aantal zusjes.
- Hinkley Point C, Engeland, 2x1600MW turbine vermogen. Wordt op dit moment gebouwd
- Flammanville Unit 3, Frankrijk, 1x1650MW. Net aan het net aangesloten, draait nog niet op vol vermogen
- Olkiluoto 3, Finland, 1x1600MW. Operationeel sinds 2023
En deze drie vergelijkbare projecten geven dus context en informatie over de nieuw te bouwen Zeeland 2 en 3 centrales. En er is van alles te vinden op het grote boze internet.
Kosten
Om daar maar mee te beginnen, in hoeverre zijn twee centrales haalbaar voor 20 tot 30 miljard euro? Ik pel hem af per zusje:
Olkiluoto 3
Oorspronkelijk 3 miljard euro, werd 8,5miljard euro. Project is opgeleverd in 2023. Als ik probeer te corrigeren voor inflatie dan kom ik uit op ongeveer 9,2 miljard euro.
Op basis van deze data is 20 tot 30 miljard euro een realistische inschatting. ( 10-15 per centrale )
Flammanville Unit 3
Oorspronkelijk 3,3 miljard euro, huidige kosten worden geschat tussen de 13,2 en 19,1 miljard euro ( bron Wikipedia & Lemonde ). Centrale is eind 2024 online gegaan. Inflatiecorrectie lijkt mij nog niet aan de orde.
Op basis van deze data is 20 tot 30 miljard euro twijfelachtig. Ondergrens 26,4 miljard bovengrens 38,2 miljard euro.
Hinkley Point C
Oorspronkelijk begroot op 21,4 miljard euro, huidige kosten worden geschat tussen de 36 en 42 miljard euro. Met inflatie, centrale draait immers nog niet, kan dit nog fors oplopen.
Op basis van deze data is 20 tot 30 miljard bij lange na niet genoeg om beide centrales te bouwen.
Analyse
Wat mij is opgevallen bij alle drie de projecten. Er zit een enorm gat tussen de oorspronkelijke begroting en de daadwerkelijke oplevering van het project. Olkiluoto is 3x over de kop gegaan, Flammanville is bijna 4x over de kop gegaan. Hinkley Point C is ook al bijna 2x over de kop gegaan and counting.
Tijdpad
Beide Nederlandse centrales moeten over 15 jaar draaien. Wat kunnen de zusjes ons vertellen?
Olkiluoto 3
- Start bouw: 2005
- Planning: 2009
- Werd: 2023
- Totaal: 18 jaar.
Flammanville Unit 3
- Start bouw: 2007
- Planning: 2012
- Werd: 2024
- Totaal: 17 jaar.
Hinkley Point C
- Start bouw: 2017
- Planning: 2025
- Planning nu: 2029-2031
- Totaal: 12-14 jaar.
Analyse
Bij alle drie de zusjes ben ik uit gegaan van start bouw. In Nederland zitten we nog in de planfase, moeten de vergunningen nog worden aangevraagd en volgt ongetwijfeld nog een bezwaarprocedure. Dus wanneer gaat bij ons de schop in de grond?
En zelfs al zou vandaag de spreekwoordelijke schop in de grond kunnen, dan is 15 jaar nog steeds heel erg ambitueus.
3200MW
Gesteld die beide centrales gaan wel lukken en over 15 jaar kunnen beide centrales in totaal 3200MW leveren aan het net. Dan komt het volgende probleem. Hoe gaan we al dat vermogen vanuit Zeeland naar de rest van Nederland krijgen? Dat zijn een paar forse hoogspanningslijnen die ook nog aangelegd moeten worden.
Het argument is daarnaast dat als de wind weg valt en er is geen zon, de dunkelflauwtes, deze centrale het werk moet over nemen. Alleen is dan 3200MW bij lange na niet genoeg om dat voor heel Nederland op te vangen.
bron: https://ned.nl/nl/dataportaal/dataportaal-overzicht
Het is nu zaterdag, en op dit tijdstip zouden Zeeland 2 en 3 slechts ongeveer 26% van de totale energiebehoefte kunnen opvangen. Op een door de weekse werkdag is dat percentage dus nog lager.
Alternatieven?
Moeten wij dan deze centrales maar niet bouwen? Het hele eerlijke antwoord is dat ik daar niet gekwalificeerd voor ben om daar iets over te zeggen. Op basis van mijn 60 minuten Google,Wikipedia,ChatGPT en andere bronnen onderzoek, is mijn vermoeden alleen dat zowel de bouwtijd als de kosten niet reeel zijn.
En dan moeten we ook nog over de alternatieven nadenken. Wat nu als we 25 miljard zouden kunnen investeren in andere projecten.
- Zou 25 miljard investeren in batterij-opslag meer opleveren?
- Zou 25 miljard in netverzwaring, interconnectoren, meer opleveren?
- Zou 25 miljard in zonnepanelen en windmolens meer opleveren?
Of een combinatie van alle drie?
Gesteld we zouden in alle huishoudens een kleine thuisbatterij plaatsen en die slim aansturen met laden en ontladen, even los van het feit of dat netwerktechnisch kan. Met zoveel batterijen is er vast iets van korting mogelijk. Een 5kWh batterij kost inclusief installatie iets van 4000,- als aanname.. Dan zit je met 7 miljoen huishoudens op 28 miljard euro. Iets teveel geld uitgegeven, maar het kan een oplossing zijn?
Of wat als we naar buurtbatterijen gaan kijken? Grotere projecten, kan mogelijk goedkoper zonder achter elke voordeur iets te moeten doen.
Ik ben niet perse tegen kernenergie. Als we die centrales nu al hadden gehad was ik er denk ik blij mee geweest. Ik ben van mening dat het uitschakelen van alle kerncentrales in Duitsland een paar jaar terug ook niet de meest slimme zet is geweest. Als een centrale eenmaal is gebouwd, draait, en niet aan het einde van zijn levensduur zit, zou ik zeggen blijf ze gebruiken in de mix en zet ze slim in.
Inzet
En dan bedenk ik mij nog een probleem wat betreft kerncentrales. Kerncentrales draaien met beste op vol vermogen. Wederom ik ben geen kernfysicus maar het draaien van een kerncentrale op een lager vermogen levert problemen op.
En dan hebben we een zonnige dag in maart. In Nederland wekken alle PV panelen dan al zoveel energie op dat de huidige gascentrales afgeschakeld moeten worden. Over 15 jaar liggen er hopelijk nog meer zonnepanelen en zijn er nog meer windturbines online. Maar wat dan? Dan hebben we ook nog 3200MW aan kerncentrales draaien.
En die kerncentrales hebben een hoop geld gekost en moeten terugverdiend worden. Gaan we dan PV en wind afschakelen?
De hamvraag is: Hoe gaan we de juiste keuzes maken NU maar, nog belangrijker, voor onze TOEKOMST.
Updates
Korte reportage op nos.nl: https://nos.nl/video/2567427-de-kamer-wil-een-kerncentrale-in-2035-kan-dat-ook
Mooie blog. Grote batterijen: Polen wil 10GWh aan batterijen voor $4.7 miljard. Dit zal ongeveer 2.5GW vermogen zijn. Voor de 20 miljard dus 10GW aan vermogen en kunnen over het hele land worden geplaatst.
Prijzen van batterijtechnologie dalen nog steeds, kernenergie is de enige technologie die sinds zijn ontstaan alleen maar duurder is geworden.
Vier niet genoemde punten zijn interessant: 1. Wie gaan de kerncentrales en hoogspanningslijnen betalen? 2. Wat doe we met het afval, 3. Wat doen we met het koelwater, 4. Wie betaalt de verzekeringspremie. Anwoord: 1: de belastingbetaler, dus jij en ik, 2: onder het tapijt vegen en daat 150.000 jaar fijn laten zitten, 3: niet gebruiken voor warmtenetten maar er gewoon de Noordzee (of Waddenzee) mee verwarmen, 4. Zie 1.
het grote plaatje is betaalde opinie, en nogal zonde van je tijd, social is het ook al niet, ik heb met martin leukere 1 op 1 discussies, lekker lokaal thuis, het gevecht met de afname op 0, en beurs terugleveren, en batterijtje op nom. en kwam mr j. haringman ook weer ineens tegen.. die staat nu ook weer goed op de rails..dingen waar je wel blij van word.
like an old skool ferraris, maar dan ict gestuurd, niks te salderen, duur leveren, zo lekker hollands.
maak je zelf blij, denk en acteer anti cyclisch
Zoals je al zelf zegt, met 2 kerncentrales alleen ben je er niet. Kortom, er moet vrijwel zeker (veel) meer geld bij en ook een mix aan oplossingen. Daarnaast heb je het dan ook over iets wat je pas over 15 jaar (op z’n vroegst) kan gebruiken.
Ik heb de afgelopen 15 jaar behoorlijke ontwikkelingen gezien en verwacht de komende 15 jaar nog veel meer (batterij)opslag, getijde/wind/zon stroom, etc.
en het mooie is dat we voor veel van die zaken geen 15 jaar hoeven te wachten op de eerste resultaten. nog mooier is dat veel mensen best een deel van de investering vanuit de privé financiën wil doen, als je het juiste stabiele beleid voert en het bijv. vrij stelt van BTW. (we kregen ook de massa mee met zonnepanelen toch).
op zich ben ik niet tegen een kerncentrale, maar wel tegen het blind rennen in 1 richting en verder niet kijken naar de rest van het speelveld.