Voor wie het fenomeen Radio Kootwijk niet kent: Radio Kootwijk was een grootschalig zendstation op de Veluwe, nabij het dorp Kootwijk. Het werd door Nederland gebouwd om de afhankelijkheid van Britse communicatie-infrastructuur te doorbreken en om rechtstreeks, in eigen beheer, te kunnen communiceren met Nederlands-Indië. In een tijd waarin internationale kabels en stations onder controle stonden van buitenlandse mogendheden, was communicatie-autonomie geen luxe, maar een strategische noodzaak.
Cloud Kootwijk
Waarom dan ineens de parallel met “Cloud Kootwijk”?
De reden is simpel.
Ik maak mij zorgen over wat er op dit moment in de wereld gebeurt. De Amerikaanse militaire actie in Venezuela en het gevangen nemen van president Maduro, de aanhoudende onrust in het Midden-Oosten en de herhaald uitgesproken ambitie van president Trump om Groenland te verwerven, maken voor mij pijnlijk duidelijk hoe snel geopolitiek kan verharden.
Tel daarbij op dat in 2025 volgens berichtgeving Microsoft accounts van het Internationaal Strafhof (bron: https://www.computable.nl/2025/05/16/microsoft-blokkeert-e-mail-hoofdaanklager-internationaal-strafhof/ ) tijdelijk blokkeerde, en het maakt pijnlijk duidelijk hoe afhankelijk wij zijn geworden van grote Amerikaanse technologiebedrijven.
Stel jezelf de vraag: wat als geopolitieke spanningen verder escaleren en een Amerikaanse president besluit om Amerikaanse technologiebedrijven te verplichten Europese bedrijven en instellingen de toegang tot hun cloudomgevingen en data te ontzeggen?
Wat als digitale infrastructuur daarmee in één klap een geopolitiek drukmiddel wordt?
En stel jezelf nu de vraag:
hoe ondenkbaar is dit scenario eigenlijk nog?
En in het verlengde daarvan dringt de vraag zich op:
hoe pakken wij onze digitale soevereiniteit terug?
Amerikaanse cloudproviders
Ik ben van mening dat elk Nederlands, en breder Europees, bedrijf dat op dit moment bezig is met een overstap naar Amerikaanse cloudproviders deze plannen zou moeten pauzeren, om ze vervolgens kritisch te evalueren en waar nodig te heroverwegen.
Voor organisaties die al zijn overgestapt geldt dat het verstandig is ervoor te zorgen dat essentiële bestanden ook lokaal beschikbaar en actueel blijven, zodat er in geval van een onderbreking offline kan worden doorgewerkt.
Thuisgebruikers
“Ja maar Onedrive en Office 365 zijn zo gemakkelijk!”
Totdat je op een dag merkt dat toegang tot je bestanden afhankelijk is geworden van voorwaarden, besluiten of omstandigheden waar je zelf geen invloed op hebt. Of, in het ergste geval, dat je de toegang tot je eigen bestanden volledig wordt ontzegd.
Dat laatste gebeurt inmiddels ook. Er zijn gevallen bekend waarin accounts zijn geblokkeerd en gebruikers hun toegang tot documenten en foto’s niet meer terugkregen.
Controle
Wat mij betreft is het tijd om kritischer te kijken naar onze relatie met grote technologiebedrijven. Het is hoog tijd om de controle terug te pakken — en dat is eenvoudiger dan vaak wordt gedacht.
Windows vs Linux
Deze stap is in de praktijk eenvoudiger dan vaak wordt gedacht. Voor veel gebruikers is het prima mogelijk om over te stappen van Microsoft Windows naar Linux. Moderne Linux-distributies zijn gebruiksvriendelijk, stabiel en geschikt voor dagelijks gebruik.
De bovenstaande schermafdruk is gemaakt met Linux Mint 22.3. Ik gebruik dit inmiddels geruime tijd als mijn primaire besturingssysteem en ben daar zeer tevreden over.
Link: https://linuxmint.com/
- Microsoft Office? Dat wordt LibreOffice, werkt nagenoeg hetzelfde!
- Games? Doen het ook bijna allemaal prima.
- Browsen? Firefox, Chrome, Brave en zelfs Microsoft Edge werken onder Linux.
- E-mail? Thunderbird
Maar de terminal dan? Dan moet ik commando’s intypen!
Ja, je kan werken in de terminal maar dat hoeft echt niet!
- Bestanden beheren? Er is een file explorer, ik gebruik zelf Double Commander.
- Software installeren? Diverse appstores
- Updates? Gewoon via de Update manager
- WIFI, Instellingen, printers etc? Gewoon via een configuratiescherm
De terminal is heel krachtig en bruikbaar maar is echt niet nodig!
Bestanden kan je lokaal opslaan maar wil je ze perse in een “cloud” opslaan dan is het Nederlandse Stackstorage een prima oplossing.
Nog meer voordelen:
- Ik heb geen online account nodig, ik werk gewoon lokaal
- Linux start veel sneller op ( binnen 15 seconden ), zelfs na een jaar intensief gebruik!
- Registryproblemen? Linux heeft geen registry!
- Virussen en malware? Zijn er een stuk minder voor Linux, en ja Linux heeft ook een virusscanner!
- Reclame op diverse plekken? Nee doet Linux niet aan.
- Een update toch mis gegaan of een verkeerd bestand bewerkt? Timeshift werkt uitstekend!
En ja er zijn ook nadelen:
- c:, d: ? Nee die kent Linux niet. Het filesysteem werkt anders en is even wennen.
- 100% Windows applicaties kunnen werken onder Linux met Wine, maar is geen garantie.
En het belangrijkste voordeel heb ik nog niet eens genoemd. Linux kost niets. Geen licentiekosten, geen jaarlijks abonnement, geen verborgen verplichtingen. Gewoon nul euro.
Waar bij Microsoft Windows licenties, upgrades en abonnementsmodellen inmiddels de norm zijn geworden, is Linux vrij beschikbaar. Dat maakt de drempel om over te stappen verrassend laag — zowel voor thuisgebruikers als voor organisaties.
En Microsoft gaat het echt niet leuk vinden als gebruikers massaal gaan overstappen naar een ander OS!
Sociale media
Is sociale media nog wel zo sociaal?
Ik heb het afgelopen jaar afscheid genomen van Meta / Facebook en Instagram en daarna mijn accounts verwijderd.
Mis ik het?
Nee, geen seconde!
X/Twitter? Is dit openbare riool nu nog echt zo leuk om op te zitten? Ook hier heb ik mijn account het afgelopen jaar stop gezet en daarna verwijderd.
En wil je echt een alternatief? Bluesky!
Minder platforms, minder ruis — en vooral: meer regie over waar je je aandacht aan geeft.
Zelf ben ik nog actief op LinkedIn en Bluesky. Toch overweeg ik ook serieus om mijn LinkedIn-account op te zeggen.
LinkedIn is de afgelopen jaren steeds meer gaan lijken op Facebook en voelt voor mij allang niet meer als het professionele netwerk waarvoor het ooit bedoeld was. De nadruk ligt steeds minder op inhoud en vakmanschap, en steeds meer op zichtbaarheid, engagement en ruis.
Ook hier geldt dat het verdienmodel van grote technologiebedrijven onder druk komt te staan wanneer gebruikers deze platforms massaal de rug toekeren.
Online shops
Amazon en eBay bieden veel gemak, maar zijn beide Amerikaanse platforms. Wie bewuster wil omgaan met digitale afhankelijkheid, kan ook kiezen voor Nederlandse en Europese alternatieven.
Hier ontkom ik er niet aan om Google expliciet te benoemen. Het is een enorm groot technologiebedrijf en vrijwel iedereen die ik ken maakt op regelmatige basis gebruik van diensten als Gmail, YouTube en andere Google-producten.
En ja, ook ik maak daar gebruik van. Ik gebruik Google, YouTube en Gmail.
Maar ook hier zijn alternatieven.
- Zoekmachine, Duckduckgo
- Gmail, Proton
- Youtube, hier is een volwaardig alternatief voor YouTube minder vanzelfsprekend; het ecosysteem en de schaal maken overstappen lastiger.
Ook hier geldt dat het moment waarop gebruikers bewust kiezen voor alternatieven, dit directe gevolgen heeft voor Google en diens verdienmodel.
Samengevat
Wij kunnen als burgers meer invloed uitoefenen dan we vaak denken, door bewust te kiezen en met onze spreekwoordelijke voeten te stemmen voor alternatieven.
Individuele keuzes lijken klein, maar gezamenlijk bepalen ze welke platforms en diensten dominant blijven.
Doet u mee en maakt u bewustere digitale keuzes?
Hier reeds Gmail uitgefaseerd en het account sinds 1-2 maanden verwijderd.
De opvolger heb ik in Proton gevonden.
Wel bij overstap denken aan aanpassen van je mailadres, denk aan webshops, MijnOverheid/DigiD/Belastingdienst, pensioen/zorgverzekeraar/huisarts/tandarts etcetera. Heb je het google-account aan je TV gekoppeld dan zal dat niet werken, hiervoor heb ik de TV-decoder/kastje van mijn provider ingezet.
Bij verwijderen van mijn Gmail account liet Google zien dat ze enkele tientallen Gb aan data laten verwijderen. Of dit gebeurd kan ik niet verifieren, maar dat blijft een onzekerheid. Alles maar inprenten om de burger/consument aan boord te houden.
Als je Thunderbird gebruikt, zou ik eens kijken naar het alternatief BetterBird. Gebaseerd op Thunderbird, maar dan beter 😉
ik deed al niks met socials, zoals dat nu heet, dus hoef ook geen overstap, ik kan en kon het missen als kiespijn. simpelweg als ik je niet gewoon kan bellen, neem ik het niet.
0800-ms$ nee
0800-google nee
0800-icloud nee
recent wilde ik de fotos getransfereerd hebben van mijn overleden vader, zijn laatste jaar persoonlijke fotos, in google fotos, ik zal het hele verhaal iedereen besparen, maar je word 0800-het-graf-in-genegeerd, ga er maar naastliggen.nl wat moet je ermee he, zon simpele vraag ook.
alle getweaker oplossingen is hetzelfde verhaal.
Alternatief voor Youtube is FreeTube, óók onder Linux (Mint).