De ACM heeft begin mei een document gepubliceerd met daarin een voorstel voor dynamische netbeheertarieven.
Momenteel betaalt ieder huishouden met dezelfde aansluiting dezelfde netbeheerkosten, of je nu 1 kWh per jaar verbruikt of volledig all-electric bent en richting de 20.000 kWh gaat.
Dat gaat mogelijk per 01-01-2029 veranderen. En laat ik eerlijk zijn: eenvoudiger wordt onze energierekening daar niet van.
Voorstel ACM
Het voorstel dat er nu ligt introduceert twee componenten:
- 33% van de netbeheerkosten blijft een vaste component op basis van de aansluiting.
- 67% van de netbeheerkosten wordt een tijdsafhankelijk variabel tarief op basis van het daadwerkelijke stroomverbruik per uur.
Het tijdsafhankelijke variabele tarief wordt opgesplitst in een winter- en zomerscenario. Het winterscenario geldt van oktober tot en met maart, terwijl het zomerscenario loopt van april tot en met september.
Het idee achter dit voorstel is simpel: huishoudens moeten worden gestimuleerd om minder stroom te gebruiken tijdens drukke piekmomenten. Door verbruik te verschuiven naar rustigere uren hopen netbeheerders de belasting van het elektriciteitsnet te verlagen.
Het voorstel gaat waarschijnlijk ook een flinke stimulans geven aan thuisbatterijen. Met een batterij wordt het immers mogelijk om goedkope stroom op te slaan en dure avonduren zoveel mogelijk te vermijden.
In onderstaande tabel zijn de zogenaamde wegingsfactoren te zien. Later in dit artikel leg ik uit wat deze factoren precies betekenen.
De exacte prijzen voor deze kWhgewogen-component zijn op dit moment nog niet bekend. Dat maakt het lastig om concrete berekeningen te maken.
Voor de voorbeelden in dit artikel ga ik daarom uit van een fictief tarief van 20 cent per kWh voor de kWhgewogen-component.
Winter
Het is december, en tussen 16:00 en 16:59 is er in totaal 50 kWh verbruikt. In december valt dit uur in de duurste categorie met een wegingsfactor van 1,0.
Het variabele netbeheertarief wordt dan:
50 kWh x 1,0 x €0,20 = €10,-
Was diezelfde 50 kWh één uur eerder verbruikt, tussen 15:00 en 15:59, dan gold een wegingsfactor van 0,5 en werd het:
50 kWh x 0,5 x €0,20 = €5,-
Dit is dus een extra tarief bovenop het leverancierstarief!
Zomer
Het is juni, en tussen 17:00 en 17:59 is er in totaal 50 kWh teruggeleverd. In juni valt dit uur in de categorie met een wegingsfactor van 0,3.
Volgens het huidige voorstel wordt alleen afname belast. Voor teruglevering worden geen variabele netbeheerkosten gerekend.
Het variabele netbeheertarief wordt dan:
-50 kWh x 0,3 x €0,20 = €0,-
Met andere woorden: teruglevering levert geen extra kosten op, maar ook geen negatieve netkosten of vergoeding.
Onze situatie
Om een idee te krijgen van wat dit voorstel in de praktijk zou kunnen betekenen, heb ik ons volledige elektriciteitsverbruik van 2025 per maand en per uur uitgesplitst en verwerkt in LibreOffice Calc.
Daarna heb ik de wegingsfactoren toegepast en doorgerekend met een voorbeeldtarief van 20 cent per kWh voor kWhgewogen.
Op basis van deze aannames komen onze variabele netbeheerkosten per maand uit op ongeveer het volgende:
| Januari | € 198,85 |
| Februari | € 167,43 |
| Maart | € 96,71 |
| April | € 38,58 |
| Mei | € 35,23 |
| Juni | € 27,17 |
| Juli | € 42,36 |
| Augustus | € 28,10 |
| September | € 33,28 |
| Oktober | € 124,37 |
| November | € 171,74 |
| December | € 192,49 |
| Totaal | € 1.156,31 |
Momenteel betalen wij bij Liander ongeveer €450,- per jaar aan netbeheerkosten.
Als de kWhgewogen-component daadwerkelijk rond de 20 cent per kWh uitkomt, dan zouden onze netbeheerkosten in onze situatie meer dan verdubbelen.
Thuisbatterij
Een deel van de oplossing ligt in het vermijden van de dure, rode, uren. Als ik onze thuisbatterij vol laad in de uren voorafgaand aan de dure uren kan ik al de helft aan het variabele netbeheertarief voor komen.
Maar. Wat nu als een groot deel van Nederland precies hetzelfde gaat doen? Dan verschuiven we de drukke uren op ons elektriciteitsnet naar een eerder moment. En dan verschuiven we het probleem gewoon.
Complex
En het wordt wel erg complex zo.
- Leverancierstarieven per kwartier
- kWhGewogen tarief van de netbeheerder
- Wegingsfactor afhankelijk per uur en van het seizoen
En dan komt daar nog bij:
- Thuisbatterij
- PV opwek
- Elektrische auto
- Warmtepompen
- Buffervaten
Nu vind ik dit soort puzzels leuk, maar dit wordt wel heel erg ingewikkeld om te optimaliseren.
En mensen zijn gewoontedieren, hoe gaan de spreekwoordelijke Henk en Ingrid hier op reageren, als ze hier al op gaan reageren?
Tot slot
De tarieven zijn nog niet bekend, en ongetwijfeld dat de Tweede Kamer hier ook nog wat van gaat vinden en mogelijk gaat aanpassen.
Maar hoe gaan we dit uitleggen aan de gemiddelde Nederlander? Welk percentage van de huishoudens gaat hier daadwerkelijk wat mee doen?
En als een groot deel van de huishoudens hier op gaat sturen, verschuiven we dan het probleem van de netcongestie niet naar een ander tijdstip?
Dit gaat niet “uitgelegd” kunnen worden aan Henk en Ingrid. Het merendeel van de Nederlanders snapt sowieso al niets van hun energienota. En dit gaat dus gewoon alleen maar nóg erger worden. Alle mooie woorden die uit de Tweede Kamer en van ACM zullen gaan komen ten spijt …
De 67% is over het transportdeel. voor nu ca. 50% van het totaal wordt als vast bedrag en de rest als variabel per kWh
echte visie word geen geld aan verdient, (zoals hermann scheer die had) beste floris en peter, en ikzelf, we zijn daar nu wel eens achter, ik was tot 1993 marechaussee, ook die discussie gaat verder tot in 2026, aan doortrutten word door consultants meer verdient, en het oplossen van problemen, laat een leegte achter waar henk en ingrid niet mee kunnen dealen, want wat dan ? dan is werkelijk alles goed, in neeederland, land van melk en honing, er moet wat te zeuren zijn, anders keren oude tijden terug dat er wel dijken werden gebouwd. dat toen de gouden eeuw was, tsja… dat was te sociaal natuurlijk. de tijd van houten schepen, en stalen kerels, nu is het stalen schepen en houten klazen.
Problemen kunnen de D66ers eeuwig aan verdienen.
Oplossingen maar eenmalig.
Zie Groningen.
Zie toeslagenaffaire.
Zie stikstof.
Zie kernenergie.
Enz , enz .
Het kan wel ,…………………maar we doen het lekker niet.
ik ben niet zo van de links rechts zwart wit, en duidingen, ik ben meer van het zelf oplossen, dus die d66, is net zoals on the way to planet proof, in je pre zero wamende diesel, danwel de enige instroom die wilders beperkte was die van de instroom van de schone zon kwh. ja echt…
verder nog iets a politiek ? ja ik ga van 4-9 de stroompiek tegen, nu een jaartje, net zoals floris en martin, als allen dat nu eens ondersteunden….zoals in duitsland, dat btw vrij, & aanschaffen, waarvij vies en vuil, vanzelf te duur word. de enige politieke stroming is namelijk die van geld.nl, we kennen die van de terugverdientijd. (alsof dat er is op dikke velgen)
als de meute dus zijwaarst gaat bewegen is er voor netbeheerders er straks inderdaad geen pijl meer op te trekken. Ik vraag me af of dit nou echt hele lange termijn goed doordacht is. de geschiedenis toont aan dat de netverzwaring en electrificatie in iedergeval totaal onderschat was. dus veel vetrouwen er nu in hebben is wel moeilijk. nee die accu wil ik vooral om zeker te zijn dat mijn licht even blijft branden want heftige storingen door toename van regeltechniek en ai terrorisme op electra netwerken en de regelnetwerken die ze aansturen met techniek lijken me meer waarschijnlijk. nee het oude adagio kiss is echt het beste… maar helaas brengt techniek alleen maar meer onnodige grondstoffen gebruik met zich mee.
dat vragen we ons vaak niet af bij gewoontes zoals de auto, dan is formule1 of rally en accessoires zoals velgen, dus ook dwaas, collectief doen we dat, dus vraag je dat maar niet af, ik roep al jaren wat de terugverdientijd is daarvan, erg grappig al die reacties, ackward zelfs…