De ACM heeft begin mei een document gepubliceerd met daarin een voorstel voor dynamische netbeheertarieven.

Momenteel betaalt ieder huishouden met dezelfde aansluiting dezelfde netbeheerkosten, of je nu 1 kWh per jaar verbruikt of volledig all-electric bent en richting de 20.000 kWh gaat.

Dat gaat mogelijk per 01-01-2029 veranderen. En laat ik eerlijk zijn: eenvoudiger wordt onze energierekening daar niet van.

Voorstel ACM

Het voorstel dat er nu ligt introduceert twee componenten:

• 33% van de netbeheerkosten blijft een vaste component op basis van de aansluiting.
• 67% van de netbeheerkosten wordt een tijdsafhankelijk variabel tarief op basis van het daadwerkelijke stroomverbruik per uur.

Het tijdsafhankelijke variabele tarief wordt opgesplitst in een winter- en zomerscenario. Het winterscenario geldt van oktober tot en met maart, terwijl het zomerscenario loopt van april tot en met september.

Het idee achter dit voorstel is simpel: huishoudens moeten worden gestimuleerd om minder stroom te gebruiken tijdens drukke piekmomenten. Door verbruik te verschuiven naar rustigere uren hopen netbeheerders de belasting van het elektriciteitsnet te verlagen. 

Het voorstel gaat waarschijnlijk ook een flinke stimulans geven aan thuisbatterijen. Met een batterij wordt het immers mogelijk om goedkope stroom op te slaan en dure avonduren zoveel mogelijk te vermijden.

In onderstaande tabel zijn de zogenaamde wegingsfactoren te zien. Later in dit artikel leg ik uit wat deze factoren precies betekenen.

De exacte prijzen voor deze kWhgewogen-component zijn op dit moment nog niet bekend. Dat maakt het lastig om concrete berekeningen te maken.

Voor de voorbeelden in dit artikel ga ik daarom uit van een fictief tarief van 20 cent per kWh voor de kWhgewogen-component.

Winter

Het is december, en tussen 16:00 en 16:59 is er in totaal 50 kWh verbruikt. In december valt dit uur in de duurste categorie met een wegingsfactor van 1,0.

Het variabele netbeheertarief wordt dan: 

50 kWh x 1,0 x €0,20 = €10,-

Was diezelfde 50 kWh één uur eerder verbruikt, tussen 15:00 en 15:59, dan gold een wegingsfactor van 0,5 en werd het:

50 kWh x 0,5 x €0,20 = €5,-

Dit is dus een extra tarief bovenop het leverancierstarief!

Zomer

Het is juni, en tussen 17:00 en 17:59 is er in totaal 50 kWh teruggeleverd. In juni valt dit uur in de categorie met een wegingsfactor van 0,3.

Volgens het huidige voorstel wordt alleen afname belast. Voor teruglevering worden geen variabele netbeheerkosten gerekend.

Het variabele netbeheertarief wordt dan:

-50 kWh x 0,3 x €0,20 = €0,-

Met andere woorden: teruglevering levert geen extra kosten op, maar ook geen negatieve netkosten of vergoeding.

Onze situatie

Om een idee te krijgen van wat dit voorstel in de praktijk zou kunnen betekenen, heb ik ons volledige elektriciteitsverbruik van 2025 per maand en per uur uitgesplitst en verwerkt in LibreOffice Calc.

Daarna heb ik de wegingsfactoren toegepast en doorgerekend met een voorbeeldtarief van 20 cent per kWh voor kWhgewogen.

Op basis van deze aannames komen onze variabele netbeheerkosten per maand uit op ongeveer het volgende:

Januari	€ 198,85
Februari	€ 167,43
Maart	€ 96,71
April	€ 38,58
Mei	€ 35,23
Juni	€ 27,17
Juli	€ 42,36
Augustus	€ 28,10
September	€ 33,28
Oktober	€ 124,37
November	€ 171,74
December	€ 192,49
Totaal	€ 1.156,31

Momenteel betalen wij bij Liander ongeveer €450,- per jaar aan netbeheerkosten.

Als de kWhgewogen-component daadwerkelijk rond de 20 cent per kWh uitkomt, dan zouden onze netbeheerkosten in onze situatie meer dan verdubbelen.

Thuisbatterij

Een deel van de oplossing ligt in het vermijden van de dure, rode, uren. Als ik onze thuisbatterij vol laad in de uren voorafgaand aan de dure uren kan ik al de helft aan het variabele netbeheertarief voor komen. 

Maar. Wat nu als een groot deel van Nederland precies hetzelfde gaat doen? Dan verschuiven we de drukke uren op ons elektriciteitsnet naar een eerder moment. En dan verschuiven we het probleem gewoon.

Complex

En het wordt wel erg complex zo.

• Leverancierstarieven per kwartier
• kWhGewogen tarief van de netbeheerder
• Wegingsfactor afhankelijk per uur en van het seizoen

En dan komt daar nog bij:

• Thuisbatterij
• PV opwek
• Elektrische auto
• Warmtepompen
• Buffervaten

Nu vind ik dit soort puzzels leuk, maar dit wordt wel heel erg ingewikkeld om te optimaliseren.

En mensen zijn gewoontedieren, hoe gaan de spreekwoordelijke Henk en Ingrid hier op reageren, als ze hier al op gaan reageren?

Tot slot

De tarieven zijn nog niet bekend, en ongetwijfeld dat de Tweede Kamer hier ook nog wat van gaat vinden en mogelijk gaat aanpassen.

Maar hoe gaan we dit uitleggen aan de gemiddelde Nederlander? Welk percentage van de huishoudens gaat hier daadwerkelijk wat mee doen?

En als een groot deel van de huishoudens hier op gaat sturen, verschuiven we dan het probleem van de netcongestie niet naar een ander tijdstip?

 

Related Images: